dossiers
De Provinciale Statenverkiezingen van Flevoland vinden plaats op 20 maar...
Alle initiatieven op het gebied van glasvezel in de dorpen hebben zich v...
Sportcomplex De Swaneburg sloot 18 december 2012 de deuren tijdelijk weg...
De muziek- en theaterproductie Toorn van Thunaer wordt in september 2019...
Kiek nou 's!

Coevorden was vroeger al belangrijk knooppunt

Door Herman Woltersom op woensdag 6 december 2017 16:00
  • ignore touch

    Kiek nou 's - Spoorhaven in Coevorden. © Herman Woltersom

mail pinterest

Coevorden kent nu het Europark waar opslag, en overslag per trein, boot of vrachtwagen plaatsvindt. Maar dat is niet nieuw voor Coevorden, want begin vorige eeuw had het al iets soortgelijks binnen de stadsgrachten.

Hoewel men in het begin nogal twijfelde over het nut van een spoorweghaven in Coevorden bleek deze uiteindelijk toch ruimschoots aan de verwachtingen te voldoen. In het oorspronkelijke NOLS-bestek werd een enkelsporig havenspoor aangelegd om het zand dat vrijkwam bij het afbreken van de vestingwerken af te voeren. Na de afgravingen werd het spoor ingekort tot langs de stadsgracht.

Op het havenspoor konden enkele goederenwagons langs de stadsgracht worden gezet. Langs het havenspoor vestigden zich verschillende handelsfirma’s die profiteerden van de uitgebreide transportmogelijkheden zowel per spoor als per boot. In het begin beschikten de bedrijven nog niet over een rioolaansluiting zodat de bedrijven met een korte buis rechtstreeks in de stadsgracht loosden.

In 1916 gebeurde er een dodelijk ongeluk bij het lossen van een treinwagon zoals uit een krantenartikel blijkt: ‘Aan de spoorhaven alhier waren werklieden der machinefabriek van Gebr. Van Joolen aan het lossen toen een van hen, de 17-jarige Hendrik Bekman, tegen de buffers van een spoorwagon stond geleund. Onopgemerkt schoof de locomotief een anderen wagen aan, met het ongelukkige gevolg dat bovengenoemde B. tusschen de buffers werd platgedrukt. Ingeroepen geneeskundige hulp mocht niet meer baten; slechts de dood kon worden geconstateerd’. Het artikel besluit met ‘Een treurig einde voor den oppassenden jongeling!’

Schipperscafé

In 1920 was de aanbesteding voor uitbreiding van de spoorweghaven. Laagste inschrijver was aannemersbedrijf voorheen Tesiepe uit Winterswijk voor 55564 gulden, hoogste inschrijver was G. Hoyink uit Zwolle met 82900 gulden. Steeds meer bedrijven vestigden zich aan de spoorhaven. In 1938 verplaatste ‘H. Spijkman en Co’s Coevorder Kunstmesthandel’ het bedrijf naar de Spoorhaven. Het bedrijf handelde in kunstmest, granen, veevoeder en meel en vestigde zich aan de Spoorhaven 21a.

Naast Spijkman waren er ook loodsen van Steenhouwer Bonnema, en van de landbouwcoöperaties A.B.T.B. en van ‘De Meppeler Bank’. Bovendien was aan de Spoorhaven het bevrachtingskantoor van Krikke gevestigd. Krikke bood in 1917 een partij eiken Takkebossen aan en circa 1100 bos Talhout. Levering kon geschieden per D.S.M. Krikke was toentertijd bereikbaar op telefoonnummer 2. Uiteraard mocht een schipperscafé niet ontbreken, dat was toentertijd café Duinkerken. In het café werden ook schepen verkocht en gekocht zoals in 1918 toen notaris Weijs het ijzeren aakschip ‘De Twee Gebroeders’, met volledige inventaris per palmslag te koop aanbood. Aanvaarding en betaling waren terstond na gunning.

Tientallen schepen

In 1936 werden vanuit een groot aantal Drentse boerendorpen vrachtwagens vol met aardappels aangevoerd. In Coevorden werden ze aan de Spoorhaven overgeladen in wagons van de Bentheimer Eisenbahn om dan via Bentheim naar Zwitserland vervoerd te worden. Honderden wagons gevuld met aardappelen werden zo naar Zwitserland vervoerd. Tijdens de aardappelcampagne in 1957 werden grote hoeveelheden fabrieksaardappelen van Ierland verscheept via Delfzijl en Coevorden. De aanvoer naar de aardappelmeelfabriek in Emlichheim was op een gegeven moment zo groot dat de fabriek de ladingen niet alle tegelijk kon verwerken. Tientallen schepen lagen toen in de Spoorhaven aangemeerd. Volgens het Nieuwsblad van het Noorden lagen er 27 schepen met in totaal 3000 ton aardappelen.