dossiers
In Coevorden is de SamenLoop voor Hoop gehouden op 29 en 30 september 20...
De herinrichtingsplannen van het stationsgebied en de singels. De planne...
De Ganzenmarkt in Coevorden behoort al vijftig jaar lang tot een vast ja...
In de vroege ochtend van donderdag 30 juni wordt de woning van Koert Eld...
Kiek nou 's!

Waarom molen Jan Pol bijna tegen de vlakte ging (I)

Door Herman Woltersom op dinsdag 9 oktober 2018 16:30
  • ignore touch

    Kiek nou 's Jan Pol. © Herman Woltersom

mail pinterest

Het had niet veel gescheeld of de stellingmolen Jan Pol was in 1988 gesloopt. De Daler huisarts Laméris had de molen in 1983 gekocht om deze weer in oude glorie te herstellen. Maar doordat de belastingdienst ieder medewerking via aftrekposten weigerde kon de arts het onderhoud en restauratie niet meer opbrengen.

De toestand van de molen, die aan het schoolplein van de Burgemeester Wessels Boerschool grenst, was volgens de arts levensgevaarlijk. Daarom, en om nog meer teleurstellingen te voorkomen, werd de sloopvergunning aangevraagd. De Telegraaf kopte boven het artikel waarin hierover melding werd gemaakt ‘Klap voor molen’. Zover is het gelukkig niet gekomen, want de gemeente Dalen kocht de molen en een grondige restauratie volgde. De raadsfractie van Volksbelangen zag er geen heil in: ‘Zet de shovel er maar voor’.

Hoge molen

De als rogge- en gerstmolen ingerichte stellingmolen werd in 1876 aan de rand van het dorp gebouwd door molenmaker Schiller uit Dalfsen. Dit als opvolger van de in 1820 gebouwde molen die in 1875 als gevolg van blikseminslag geheel verbrandde. Het werd een achtkante houten bovenkruier met stelling op hoge, door steunberen geschraagde gemetselde voet en de kap en romp met riet gedekt. Karakteristiek aan de huidige Museummolen Jan Pol is de hoog opgetrokken, achthoekige gemetselde stomp die destijds voor optimale windomstandigheden zorgde en die tegenwoordig nog duidelijk boven de omliggende huizen uitsteekt.

Eigenaren

De molen heeft in de loop der jaren vele eigenaren gehad. Uit het kadaster blijkt dat in 1832 J. Lipman eigenares was. In een transportakte van 21 november 1843 staat dat Jantien Lipman, weduwe van Albert ten Hool uit Dalerveen, een stuk bouwland groot 5.80 are, ‘benevens een bij het kadaster niet bekende molen’ verkocht aan Jacob Kars de Vries.

De koopsom van de grond was 180 gulden, maar de verstrekte hypotheek bedraagde 2615 gulden. De molen, weliswaar niet bekend bij het kadaster, heeft toen ongetwijfeld als onderpand voor de hypotheek gediend. In 1846 verkocht De Vries de molen aan Geesje Berends Ligtenborg, weduwe van Johannes Heinrich Scholten.

Tien jaar later splitsten de kinderen van Geesje zich op en werd de molen toebedeeld aan haar zoon Albertus Scholten. In 1859 verkocht Scholten zijn malerij aan Wijnandus Jacobus Caspers. Aan Caspers werd in 1860 vergunning verleend om van de korenmolen een olieslag te maken.

Brand

In 1875 werd de molen door de bliksem getroffen en brandde af. De Provinciale Drenthsche en Asser Courant vermelde op 1 oktober 1875 de brand in een kort artikel ‘Naar wij vernemen sloeg hedennacht omstreeks half twaalf de bliksem te Dalen in den molen van de heer W. Caspers, wonende te Coevorden, in gebruik bij J. Boom. De molen brandde geheel af. De belendende gebouwen zijn gespaard gebleven’. Bij de herbouw van de molen werd door enkele buurtbewoners bij de gemeenteraad aangedrongen om aan Caspers geen toestemming te verlenen om de molen met riet te bedekken.

Nadat Caspers de toezegging had gedaan op de molen en bliksemafleider te plaatsen gaf de gemeenteraad met 8 tegen 2 toestemming voor een rieten dak. De molen werd in 1894 door Caspers verkocht aan Hendrik Weggeman van Tarel uit Coevorden en daarmee veranderde de molen weer van eigenaar. Hetzelfde jaar werd de molen door verkocht aan Gerhard Gerritsen die de molen in 1902 voor 6000 gulden verkocht aan Gerrit Pol.

Over twee weken meer over Museummolen Jan Pol.

In ‘Kiek Nou ‘s’ duikt Herman Woltersom in het heden én verleden van markante gebouwen in de gemeente Coevorden. Elke aflevering gaat gepaard met een foto die toen én nu combineert. Reacties: hwoltersom@hetnet.nl

LAAT EEN BERICHT ACHTER

U moet zijn ingelogd om een bericht te kunnen plaatsen. Log in of registreer je om een reactie te kunnen plaatsen.