Plaat voor je kop

Plaat voor je kop 69: The Beatles in Holland

Door Wouter Bessels op zaterdag 10 mei 2014 13:00
  • ignore touch

    Beatles in Nederland © AP

  • ignore touch

    The Beatles in Holland © Walburg Pers

  • ignore touch

    Beatles in Nederland © AP

  • ignore touch

    Beatles in Nederland © AP

mail pinterest

Volgende maand is het vijftig jaar geleden dat The Beatles twee concerten gaven in veilinghal Op Hoop van Zegen in Blokker. Tweemaal 24 minuten in acht liedjes.

Daarnaast werd in Treslong in Hillegom een (playback) tv-optreden gegeven en bekeken The Beatles Amsterdam vanuit een rondvaartboot. De beelden gingen de hele wereld over en het bezoek stond garant voor de definitieve doorbraak voor de Fab Four in Nederland.

Het bezoek aan ons land valt in de periode waarin de groep net de opnames van hun derde album “A Hard Day’s Night” heeft afgerond, het album dat de al opgenomen eerste Beatles-film vergezelt. Op 3 juni vinden de laatste studio-opnames plaats, maar die krijgen een anticlimax. Later die dag stort drummer Ringo Starr tijdens een fotoshoot in. In allerijl regelt manager Brian Epstein een vervanger, want een dag later gaat in Kopenhagen de eerste echte wereldtournee van de groep van start. De relatief onbekende Jimmie Nicol zal Starr gedurende zeven concerten vervangen, voordat hij in Australië op 15 juni met 500 Engelse ponden en een gouden horloge naar huis wordt gestuurd.

Nicol blijkt een geschenk uit de hemel. Hij kent zijn plek als invaller dermate goed en voelt zijn positie zo goed aan dat hij nooit de populariteit van Ringo Starr zal overnemen. Ook heeft hij niet de opvallende persoonlijkheid waar de fans zich aan gaan ‘hechten’. De korte burnout van Ringo doet op een enkele manier afbreuk aan zijn rol binnen de band.

Nieuw boek

Dat drie dagen Hollandse Beatles-gekte letterlijk en figuurlijk de boeken in kan, bewijst “The Beatles In Holland”. Een eergisteren uitgebracht boek met het complete relaas van de agenda van Paul McCartney, John Lennon, George Harrison en Jimmie Nicol op 5, 6 en 7 juni 1964. Niet minder dan vier auteurs, Jan-Cees ter Brugge, Henk van Gelder, Lucas Ligtenberg en Piet Schreuders, hebben daarvoor de koppen en kennis bij elkaar gestoken voor een prettig geschreven leesboek, vol met afbeeldingen van krantenartikelen, geschreven reportages en sfeervolle foto’s. Van Gelder en Ligtenberg schreven in 1989 al een boek over hetzelfde onderwerp, maar deze opnieuw samengestelde uitgave geldt als een uitgebreide verbetering.

De tocht door de grachten vormt niet alleen het hart van het driedaagse bezoek, maar ook van het boek en is tot in de puntjes beschreven. Compleet met routebeschrijving en gesprekken met wie er in de gracht sprong, in de hoop een van de bandleden aan te kunnen raken. Of lees het relaas van een jongen uit Hillegom die zich in het ketelhok van Treslong opsloot om bij de repetities te kunnen zijn. Het zijn, samen met het vele materiaal dat nog nooit eerder is gepubliceerd, verhalen om van te smullen en die maken dit boek tot een waardevolle aanvulling voor Beatles-liefhebbers en geïnteresseerden van de popcultuur in de jaren zestig.

Marga van Praag

Haarfijn wordt ook beschreven hoe in de aanloop naar het bezoek de onderhandelingen verliepen en hoe drie dagen lang werd getracht het strakke tijdschema aan te houden. Betrokkenen als Berend Boudewijn en Herman Stok, maar ook de bloemenmeisjes (die de Beatles in Volendammer kostuum op Schiphol onthaalden) halen herinneringen op en komen met leuke weetjes op de proppen. Zo betaalde organisator Ben Essing 40.000 gulden voor de groep en vroeg een jonge Marga van Praag tijdens de tv-opnames in Hillegom wie onderweg de sokken van de Beatles stoppen. 'Een typische Jeugdjournaal-vraag’, geeft de latere tv-presentatrice terugkijkend en lachend toe.

De Beatles en Blokker.
Ze blijven voor altijd aan elkaar verbonden als het om de relatie tussen de band en Nederland gaat. Net zoals de muziekwinkel in Arnhem waar John Lennon in 1961, op doorreis naar Hamburg, een mondharmonica jat. Boze tongen beweren dat dat instrument te horen is op de eerste Beatles-single Love Me Do. Niemand heeft het ooit kunnen bewijzen.

Monument: foutje?

Kijken de Beatles in 1961 tijdens hun eerste bezoek aan Nederland nog naar het Airborne-monument bij Oosterbeek (behalve Lennon die in het busje blijft, omdat het hem niet interesseert), in 1999 krijgt Blokker een heus Beatles-monument.
In die jaren woon ik nog in Noord-Holland, in Hoogkarspel om precies te zijn. Op fietsafstand van Blokker, dus besluit ik om naar de onthulling van het beeld te gaan. Een zuurstokroze beeltenis tegenover de plek waar ooit veilinghal ‘Op Hoop Van Zegen’ stond.
Bij de onthulling valt niet alleen mij op dat Ringo Starr op het beeld is te zien. Hoort het gezicht Jimmie Nicol daar niet bij dan? Hij was toch diegene die 35 jaar terug op die plek speelde?
Het duurt bijna vijftien jaar voordat ere wie ere toekomt. Vorig jaar juni is er een nieuw monument bijgekomen, met daarop de afbeelding van de invaller. Onthuld door zijn zoon Howie.
Wat er met Jimmie Nicol is gebeurd? Niemand weet het precies. Hij zou zwervende zijn en onlangs nog in Utrecht gespot.

Twee maanden later na het bezoek van The Beatles volgt het spraakmakende optreden van de Rolling Stones in het Kurhaus in Scheveningen. Terugkijkend zorgen beide gebeurtenissen voor andere tijden in de jaren zestig in Nederland. “The Beatles In Holland” leest in dat opzicht als een ware trip down to memory lane. Het was ooit stil op straat....

Heerlijk boek om te lezen.
Met een passende soundtrack: het album “A Hard Day’s Night”!

The Beatles in Holland - Walburg Pers, ISBN 978.90.5730.989.2, prijs € 19,64 - 176 pagina's - www.beatlesinholland.com

Beelden van het bezoek van The Beatles in Nederland (bron: Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid):